Terapi, bir kişinin kendini, ilişkilerini ve yaşadığı zorlukları daha iyi anlamasına ve değişim için yeni yollar geliştirmesine yardımcı olan, düzenli ve işbirliğine dayalı bir çalışmadır. Her terapi, kişinin ihtiyacına, sorununa ve kullanılan yaklaşıma göre farklı ilerler. Aşağıdaki aşamalar genel bir çerçeve sunar; süreç herkes için aynı sırayla ya da aynı sürede işlemez.
1. Tanışma ve değerlendirme
İlk görüşmelerde sorun, belirtiler, yaşam öyküsü ve beklentiler konuşulur. Bu aşamada psikolog durumunuzu anlamaya çalışır; gerektiğinde ek değerlendirme araçları kullanabilir ya da ilaç değerlendirmesi için psikiyatri uzmanına yönlendirme önerebilir. Ayrıntılar için psikoloğa ilk gidiş rehberine bakabilirsiniz.
2. Hedef belirleme ve çerçeve
Birlikte, üzerinde çalışılacak konular ve ulaşılmak istenen değişim belirlenir. Seansların sıklığı, süresi, iptal ve randevu kuralları gibi çalışma çerçevesi açıklanır. Hedefler süreç boyunca güncellenebilir.
3. Çalışma dönemi
Terapinin büyük bölümü bu dönemde geçer. Kullanılan yaklaşıma göre düşünce kalıpları, duygular, ilişki örüntüleri ya da geçmiş yaşantılar üzerinde çalışılır. Bilişsel davranışçı terapi gibi yapılandırılmış yaklaşımlarda seanslar arasında kısa uygulama ödevleri olabilir. Terapide ilerleme her zaman düz bir çizgide gitmez; bazı haftalar daha zor, bazıları daha rahat geçebilir.
4. Değerlendirme ve sonlandırma
Belirli aralıklarla ilerleme ve hedefler gözden geçirilir. Hedeflere yaklaşıldıkça seans sıklığı azaltılabilir. Terapinin sonlandırılması da kişiyle birlikte planlanır; amaç, öğrenilenlerin kalıcı hale gelmesi ve kişinin kendi başına baş etme becerilerinin güçlenmesidir.
Terapi ne kadar sürer?
Terapinin süresi; sorunun türüne ve şiddetine, kişinin hedeflerine, seans sıklığına ve kullanılan yaklaşıma göre değişir. Daha belirli bir sorunla kısa süreli çalışmalar yapılabileceği gibi, kişilik örüntüleri ya da uzun süredir devam eden sorunlarda süreç daha uzun olabilir. Bu nedenle başlangıçta kesin bir seans sayısı vermek doğru olmaz; süre ilk değerlendirmenin ardından birlikte tahmin edilir ve süreç içinde gözden geçirilir.
Sürecin işe yaraması için neler önemlidir?
- Seansları düzenli sürdürmek
- Düşündüklerinizi ve hissettiklerinizi olabildiğince açık paylaşmak
- Terapi dışında da gündelik yaşamda yeni becerileri denemek
- Sizi rahatsız eden ya da işe yaramayan şeyleri psikologla konuşmak
- Psikologla aranızdaki güven ilişkisine dikkat etmek
Online terapi
Birçok sorunda görüşmeler çevrim içi de yürütülebilir. Hangi biçimin size uygun olduğu ilk görüşmede birlikte değerlendirilir. Online görüşmeler hakkında online görüşme imkânları sayfamızı okuyabilirsiniz. Bireysel terapi için bireysel danışmanlık, ilişki ve aile sorunları için çift ve aile danışmanlığı sayfalarına bakabilirsiniz.
Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tanı veya tedavi yerine geçmez. Kendinizde veya yakınınızda ciddi sıkıntı varsa bir ruh sağlığı uzmanına başvurun; acil bir durumda 112’yi arayın.
Sıkça Sorulan Sorular
Terapi kaç seans sürer?
Süre; sorunun türüne ve şiddetine, hedeflerinize ve kullanılan yaklaşıma göre değişir. İlk değerlendirmeden sonra birlikte bir tahmin yapılır ve süreç içinde gözden geçirilir; kesin bir sayı vermek doğru olmaz.
Terapiye ne sıklıkla gidilir?
Seans sıklığı genellikle çalışılan soruna ve yaklaşıma göre belirlenir; çoğunlukla düzenli aralıklarla, örneğin haftalık ya da iki haftalık olarak planlanır. Sıklık, süreç içinde değiştirilebilir.
Terapide ödev verilir mi?
Bilişsel davranışçı terapi gibi yapılandırılmış yaklaşımlarda seanslar arasında kısa uygulama çalışmaları verilebilir. Bunlar, seansta öğrenilenlerin gündelik yaşama aktarılmasını destekler ve sizinle birlikte planlanır.
Terapiyi istediğim zaman bırakabilir miyim?
Evet. Terapiye katılım gönüllüdür. Bırakmayı düşünüyorsanız bunu psikologla konuşmanız, süreci planlı biçimde sonlandırmanıza yardımcı olur.
